Các mô hình kinh doanh kỹ thuật số sử dụng và dựa vào các công nghệ không chỉ cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tốt hơn mà còn mang lại trải nghiệm khách hàng cá nhân hoàn hảo hơn. Xây dựng chiến lược kỹ thuật số rất quan trọng đối với thành công của thương hiệu của bạn. Tham khảo ngay 11 mô hình kinh doanh kỹ thuật số phổ biến nhất dưới đây.
Phân biệt Digital Offerings và Digital Business Model
Đôi khi chúng ta nhầm lẫn cung cấp dịch vụ kỹ thuật số với kinh doanh kỹ thuật số. Digital Offerings có nghĩa là bổ sung cho các dịch vụ hiện có, chẳng hạn như PP sản phẩm, chatbot, giao diện điều khiển,… Mặt khác, các mô hình kinh doanh kỹ thuật số tạo ra giá trị, mang đến một khung cảnh mới mẻ hơn và cung cấp USP cho khách hàng.
Đặc điểm của các mô hình kinh doanh kỹ thuật số
Làm thế nào để nhận diện một Digital Business Strategy? Đối với người mới bắt đầu, bạn có thể nhận diện các Digital Business Model dựa vào bốn đặc điểm phân biệt sau đây:
- Là giá trị được tạo ra bằng các công nghệ kỹ thuật số. Khi một dịch vụ được thiết kế dựa trên nền tảng công nghệ kỹ thuật số, nó được công nhận là một mô hình kinh doanh kỹ thuật số. Lấy ví dụ về Amazon, Google và Facebook. Những gã khổng lồ này sẽ không tồn tại nếu không có internet.
- Digital Business Strategy còn khá mới mẻ đối với thị trường. Một ví dụ điển hình cho đặc điểm này chính là khi bạn yêu cầu vận chuyển qua một ứng dụng (chẳng hạn như Uber hoặc Lyft) sẽ kết nối bạn với một tài xế.
- Để trở thành khách hàng, bạn cần sử dụng một kênh kỹ thuật số. Các mô hình kinh doanh kỹ thuật số thường dựa vào các kênh kỹ thuật số (như Amazon) để hiển thị quảng cáo khi bạn tìm kiếm trực tuyến.
- Đề xuất bán hàng độc đáo (USP) được tạo ra dưới dạng kỹ thuật số. Điều này có nghĩa là một khách hàng sẵn sàng trả tiền cho các sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn và có thể kiếm tiền online tần suất cao.
Nhận diện mô hình kinh doanh kỹ thuật số
11 mô hình kinh doanh kỹ thuật số phổ biến nhất
Vậy bạn nên sử dụng loại Digital Business Strategy nào? Quy trình hành động tốt nhất chính là xem xét hồ sơ khách hàng của bạn đầu tiên, trước khi chọn công nghệ phù hợp với thương hiệu của bạn. Điều này có thể bao gồm những thứ như nỗi đau khách hàng, sở thích, mô hình mua sắm và đặc điểm nhân khẩu học.
Theo Benjamin Talin – một chuyên gia chuyển đổi kỹ thuật số, có đến 11 mô hình tiếp thị kỹ thuật số:
Mô hình kỹ thuật số – Top 1: Mô hình miễn phí (hỗ trợ quảng cáo)
Một mô hình kinh doanh miễn phí là mô hình sử dụng và được quảng cáo hỗ trợ từ các nền tảng như Google và Facebook. Ý tưởng đằng sau mô hình này đó là cung cấp một dịch vụ miễn phí, biến người dùng trở thành sản phẩm cuối cùng. Người dùng trực tuyến cung cấp thông tin có giá trị giúp công ty dễ dàng hiển thị quảng cáo được nhắm mục tiêu.
Mô hình kỹ thuật số – Top 2: Mô hình Freemium
Mô hình này thường được sử dụng và cho phép người dùng truy cập miễn phí vào phiên bản cơ bản của sản phẩm. Phiên bản này có thể có phần hạn chế, nhưng người dùng có tùy chọn nâng cấp và trả tiền cho phiên bản cao cấp nếu họ muốn có các tính năng bổ sung. Một ví dụ điển hình cho mô hình này chính là Spotify – bạn có thể sử dụng nó miễn phí, nhưng nếu bạn muốn nghe nhạc chất lượng cao hơn và không có quảng cáo, bạn cần phải trả tiền đăng ký hàng tháng.
Mô hình kinh doanh kỹ thuật số – Mô hình Freemium
Mô hình kỹ thuật số – Top 3: Mô hình theo yêu cầu
Mô hình này đề cập đến một sản phẩm hoặc dịch vụ ảo như các cửa hàng video trực tuyến như Amazon Prime Video hoặc Apple TV nơi bạn có thể xem video trong một khoảng thời gian nhất định. Một ví dụ khác về mô hình này là nền tảng dành cho freelancer Fiverr, nơi bạn có thể đặt hàng từ một cá nhân và tính phí dựa trên dự án.
Mô hình kỹ thuật số – Top 4: Mô hình eCommerce
Amazon là một trong những công ty đầu tiên và thành công nhất áp dụng mô hình kinh doanh kỹ thuật số này bằng cách bán các sản phẩm vật lý trực tuyến. Ngày nay, thương mại điện tử là một trong những mô hình kinh doanh nổi tiếng nhất trên nền tảng web.
Mô hình kỹ thuật số – Top 5: Mô hình thị trường
Mô hình này đề cập đến một thị trường hai chiều nơi người bán và người mua sử dụng nền tảng của bên thứ ba để giao dịch hàng hóa và dịch vụ. Ví dụ về mô hình kinh doanh này là nền tảng dịch vụ Uber và nền tảng sản phẩm Etsy và eBay.
Mô hình kỹ thuật số – Top 6: Mô hình hệ sinh thái kỹ thuật số
Hệ sinh thái kỹ thuật số hiện là một trong những cấu trúc kinh doanh kỹ thuật số phức tạp nhất nhưng mạnh mẽ nhất. Alibaba, Amazon, Apple, Google, Tesla và các nhà điều phối hệ sinh thái khác khai thác khách hàng với các dịch vụ khác nhau trên một số nền tảng. Do tác động của “vendor lock-in” đến hệ sinh thái của họ, họ có thể upsell khách hàng hiện tại và thu hút những khách hàng mới dựa trên kiến thức và dữ liệu thu thập được.
Hãy xem xét những dịch vụ bạn sử dụng từ Amazon, Apple, Google, Alibaba hoặc các công ty khác và sẽ khó khăn làm sao khi chuyển qua dùng các dịch vụ từ nhà cung cấp khác. Hiệu ứng lock-in cũng là một động lực kích thích doanh thu đáng kể trong tương lai. Bạn không cần phải là một nhà điều phối hệ sinh thái, bạn có thể là người dùng hệ sinh thái hoặc nhà cung cấp các module hệ sinh thái. PayPal là một ví dụ tuyệt vời của một nhà cung cấp modules. Nó cho phép thanh toán không ràng buộc trên các Digital Business Strategy và hệ sinh thái khác nhau.
Mô hình hệ sinh thái kỹ thuật số của Facebook
Mô hình kỹ thuật số – Top 7: Mô hình chia sẻ/mô hình cung cấp quyền truy cập đối với chủ sở hữu
Mọi thứ đều xoay quanh vấn đề “chia sẻ” nhưng theo góc độ của các chuyên gia. Cách tiếp cận này cho phép bạn trả tiền cho một sản phẩm, dịch vụ hoặc cung cấp cho một thời gian xác định mà không thực sự sở hữu nó. Thuê một chiếc xe hơi (ví dụ: Zipcar), một căn hộ (ví dụ: Airbnb) hoặc thậm chí là thiết bị công nghiệp là những ví dụ điển hình.
Do sự phân nhánh về quyền sở hữu và kết quả bạn có thể đạt được, đây là một trong những mô hình kinh doanh gây rối nhất. Thay vì chỉ tạo ra chi phí, một chiếc ô tô có thể trở thành một nguồn tiền mặt.
Top 8. Mô hình trải nghiệm
Thêm giá trị vào các mặt hàng không phát triển được nếu không sử dụng các công nghệ kỹ thuật số. Tesla đã cách mạng hóa lĩnh vực ô tô bằng cách kết hợp các dịch vụ kỹ thuật số và thậm chí là một hệ sinh thái kỹ thuật số vào phương tiện của mình và hiện tại, đây là động cơ chính cho mô hình kinh doanh của công ty này.
Một cách tiếp cận khác cho mô hình trải nghiệm là kết hợp một số kinh nghiệm để xây dựng một hệ sinh thái làm trung tâm khách hàng mới.
Top 9. Mô hình đăng ký
Tất cả chúng ta đều quen thuộc với Netflix và Office 365. Đây là những trường hợp tuyệt vời của mô hình kinh doanh đăng ký truyền thống. Hàng tháng/hàng năm, người dùng nhận được quyền truy cập, cập nhật, dịch vụ mới,… Việc đăng ký đặc biệt phổ biến cho các sản phẩm như nội dung, phần mềm và quyền lợi thành viên.
Top 10. Mô hình nguồn mở
Một trong những ví dụ về mã nguồn mở thành công nhất là Firefox. Phần mềm có sẵn để tải xuống, sử dụng bởi cộng đồng toàn cầu. Do miễn phí và có nhiều người đóng góp, mô hình này lan truyền nhanh chóng. Thông thường, nó thu hút nhiều tài nguyên (miễn phí) để cải thiện phần mềm. Chiến lược kinh doanh của Firefox phụ thuộc vào các công cụ tìm kiếm cho các quan hệ đối tác và bản quyền.
Bởi vì bạn có thể không khai thác phần mềm cho một mô hình kinh doanh bền vững, nguồn mở không nhất thiết là một kế hoạch kinh doanh. Red Hat phân phối Linux miễn phí và sau đó kiếm tiền thông qua đào tạo, dịch vụ và hosting.
Mô hình hệ sinh thái kỹ thuật số – Mô hình nguồn mở
Top 11. Mô hình tạo doanh thu ẩn
Khách hàng có thể không phải lúc nào cũng có thể thấy việc tạo doanh thu ngay từ cái nhìn đầu tiên. Các luồng giá trị khác có thể xuất hiện do kết quả của việc thu thập và phân tích dữ liệu. Chúng ta biết rằng có thể có các mô hình kinh doanh tiềm ẩn trong các nền tảng cơ bản và dịch vụ kỹ thuật số. Như chúng ta có thể thấy với ví dụ Mozilla, nơi trình duyệt nguồn mở kiếm được tiền từ giấy phép tích hợp các công cụ tìm kiếm khác.
Điều quan trọng đối với các doanh nghiệp là hiểu tiềm năng của họ và liệu có cơ hội nào để kết hợp một mô hình kinh doanh hiện có với một mô hình khác để tạo ra doanh thu bổ sung hay không. Tuy nhiên, việc kiếm tiền có thể phản tác dụng khi xử lý dữ liệu và khách hàng ẩn danh. Cambridge Analytica là một ví dụ tuyệt vời về phản ứng này, dẫn đến sự phân nhánh nghiêm trọng cho cả hai tổ chức.
Cách xây dựng một chiến lược kinh doanh kỹ thuật số
Bất kể thương hiệu của bạn là gì hay đến từ lĩnh vực nào, việc tạo ra một chiến lược kinh doanh kỹ thuật số thành công là điều vô cùng quan trọng trong năm 2023 và hơn thế nữa.
Khi bạn tận dụng sức mạnh của công nghệ để xây dựng doanh nghiệp của mình, bạn sẽ trải nghiệm những gì được gọi là chuyển đổi kỹ thuật số. Có rất nhiều công nghệ thú vị và mới tiếp tục xuất hiện, khiến cho việc tạo ra một mô hình kinh doanh kỹ thuật số trở thành vấn đề vô cùng cần thiết cho chiến lược của bạn.
“Mọi ngành công nghiệp và mọi tổ chức sẽ phải tự biến đổi trong vài năm tới. Những gì đang đến với chúng ta lớn hơn internet truyền thống và bạn cần hiểu nó, đồng hành cùng nó và tìm ra cách chuyển đổi công việc kinh doanh của bạn. ” – Tim O’Reilly, người sáng lập & CEO của O’Reilly Media.
Hiểu về đặc điểm và cách hoạt động của mô hình kinh doanh kỹ thuật số sẽ giúp doanh nghiệp của bạn có những định hướng hiệu quả hơn trong quá trình hoạt động. Theo dõi ngay website của chúng tôi để cập nhật những tin tức mới nhất trong ngành phân tích dữ liệu. Đừng quên tham khảo khóa học về business analyst để trở thành một chuyên gia trong lĩnh vực mà bạn hứng thú.
>>Tìm hiểu thêm về các công cụ Business Analytics
