Công nghệ thông tin không còn là phòng ban hỗ trợ đơn thuần, mà trở thành một phần xương sống trong chiến lược vận hành và tăng trưởng của doanh nghiệp. Tuy nhiên, một câu hỏi luôn được đặt ra:
“Chi bao nhiêu cho CNTT là hợp lý?”
Bài viết này cung cấp góc nhìn thực tiễn về cấu trúc chi phí CNTT, dựa theo loại hình doanh nghiệp, nhằm giúp lãnh đạo tổ chức hoạch định ngân sách hiệu quả, kiểm soát chi phí và tạo đòn bẩy tăng trưởng.
Trong cách quản lý về ngân sách về CNTT cần Phân chia rõ sẽ luôn có 2 loại về chi phí CNTT tại doanh nghiệp là OPEX – CAPEX
OPEX (chi phí vận hành): Lương, bảo trì, thuê phần mềm
CAPEX (đầu tư): Thiết bị, triển khai hệ thống mới
Các hạng mục chi phí CNTT trong doanh nghiệp
Chi phí CNTT có thể chia thành 3 nhóm chính:
| Nhóm chi phí | Gồm những gì |
| 1. Chi phí con người | Lương, thưởng, bảo hiểm, đào tạo, thuê ngoài (outsourcing) |
| 2. Hạ tầng & phần mềm | Mua thiết bị, máy chủ, dịch vụ cloud, giấy phép phần mềm, bảo trì |
| 3. Chi phí triển khai dự án | Phân tích nghiệp vụ, triển khai hệ thống, tư vấn giải pháp, chuyển đổi dữ liệu |
Chi phí CNTT theo từng loại hình doanh nghiệp
- Startup (Công nghệ hoặc phi công nghệ): Startup nên tập trung vào các dịch vụ linh hoạt, dễ mở rộng, dễ thay đổi (Google Workspace, Slack, Notion, Trello, AWS free tier,…) và chỉ tuyển nhân sự nội bộ cho các vị trí công nghệ cốt lõi.
| Tiêu chí | Mức trung bình |
| Chi phí CNTT / Doanh thu | 5% – 30% (đặc biệt cao với startup công nghệ) |
| Tỷ trọng lương CNTT / chi phí hoạt động | 20% – 60% |
| Ưu tiên đầu tư | Hệ thống cloud, app, website, CRM, bảo mật dữ liệu |
| Chiến lược | Thuê ngoài là chính, tận dụng công cụ SaaS (Software-as-a-Service), tối ưu chi phí cố định |
- Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME): SMEs cần tư duy CNTT là đòn bẩy tăng năng suất. Đầu tư một lần bài bản hệ thống lõi như phần mềm kế toán, quản trị nhân sự, CRM có thể giúp tiết kiệm nhân lực, tăng minh bạch và kiểm soát rủi ro.
| Tiêu chí | Mức trung bình |
| Chi phí CNTT / Doanh thu | 1% – 5% |
| Tỷ trọng lương CNTT / chi phí hoạt động | 5% – 10% |
| Ưu tiên đầu tư | ERP, phần mềm kế toán, hệ thống nhân sự, báo cáo tự động, hệ thống mạng nội bộ |
| Chiến lược | Kết hợp nhân sự nội bộ và dịch vụ thuê ngoài; đầu tư từng phần theo lộ trình 6–12 tháng/lần |
- Tập đoàn, doanh nghiệp lớn: Tập đoàn nên xây dựng bộ phận CIO chuyên trách, phân cấp giữa chiến lược – vận hành – bảo trì, và đưa CNTT thành “năng lực cốt lõi” thay vì chỉ là phòng ban hỗ trợ.
| Tiêu chí | Mức trung bình |
| Chi phí CNTT / Doanh thu | 2% – 8% |
| Tỷ trọng lương CNTT / chi phí hoạt động | 8% – 15% |
| Ưu tiên đầu tư | Quản trị dữ liệu (DWH, BI), an ninh mạng, hệ thống ERP toàn tập đoàn, chuyển đổi số toàn diện, AI, RPA |
| Chiến lược | Có đội ngũ nội bộ chuyên nghiệp, xây dựng trung tâm CNTT hoặc trung tâm dữ liệu (Data Center); kết hợp tư vấn chiến lược & đối tác công nghệ dài hạn |
Trung bình tiền lương CNTT chiếm bao nhiêu % tổng chi phí/doanh thu?
Tỷ trọng này bao gồm: lương chính, phụ cấp, bảo hiểm, bonus, đào tạo CNTT nội bộ (nếu tính gộp theo nhân sự kỹ thuật). Cùng nhìn vào bảng dưới đây:
| Loại doanh nghiệp | Tỷ lệ chi phí nhân sự CNTT / Tổng chi phí | Ghi chú |
| Doanh nghiệp thông thường (phi công nghệ) | ~1% – 4% | Phổ biến trong các ngành sản xuất, thương mại, dịch vụ truyền thống |
| Doanh nghiệp có định hướng số hóa mạnh (retail, tài chính, logistics) | ~4% – 8% | CNTT đóng vai trò hỗ trợ vận hành cốt lõi |
| Doanh nghiệp công nghệ (Fintech, SaaS, Tech Startup) | ~15% – 30% | Lương đội ngũ CNTT là phần cốt lõi, chiếm tỷ trọng lớn nhất |
| Tập đoàn lớn, đa ngành | ~2% – 6% | Tùy theo mức độ chuyển đổi số và quy mô IT nội bộ |
Cơ cấu chi phí lương theo bộ phận CNTT nội bộ
Một bộ phận CNTT tiêu chuẩn có thể chia tỷ trọng ngân sách lương như sau, Lưu ý thực tế: Nếu doanh nghiệp thuê ngoài (outsourcing) một phần hệ thống, chi phí lương nội bộ giảm, nhưng ngân sách thuê ngoài tăng.
| Bộ phận / Vai trò CNTT | Tỷ lệ lương trên tổng quỹ lương CNTT | Ghi chú |
| CIO / Trưởng phòng CNTT | 10% – 15% | Quản trị chiến lược, lãnh đạo toàn bộ |
| Nhóm phát triển phần mềm / ứng dụng | 25% – 35% | Dev, Tester, DevOps, Product Owner |
| Nhóm hạ tầng & hệ thống (network, server) | 15% – 25% | Đảm bảo hệ thống ổn định |
| Helpdesk / Support / IT nội bộ | 10% – 20% | Hỗ trợ kỹ thuật tuyến đầu |
| An ninh mạng & dữ liệu (Security) | 5% – 10% | Tăng dần theo mức trưởng thành số |
| Quản lý dự án CNTT (PM, BA) | 5% – 10% | Vai trò kết nối IT – kinh doanh |
Ví dụ tham khảo mô hình phân bổ chi phí CNTT (Cho doanh nghiệp trên 100 tỷ / năm)
| Hạng mục | Startup | SME | Tập đoàn |
| Doanh thu | 10 tỷ | 100 tỷ | 2.000 tỷ |
| Chi phí CNTT (ước tính) | 2 – 3 tỷ | 2 – 5 tỷ | 40 – 100 tỷ |
| Tỷ trọng nhân sự nội bộ | 1 – 3 người | 3 – 10 người | 20 – 100+ người |
| Chi phí thuê ngoài | 60% – 90% | 30% – 50% | 10% – 30% |
- Ví dụ mức lương trung bình tham khảo tại Việt Nam (2025)
| Chức danh IT | Mức lương tháng (VNĐ) | Ghi chú |
| CIO / IT Director | 80 – 200 triệu | Tùy theo quy mô, cấp độ doanh nghiệp |
| IT Manager | 40 – 80 triệu | Quản lý đội ngũ và vận hành kỹ thuật |
| Developer (Middle – Senior) | 20 – 50 triệu | Backend, frontend, full-stack |
| System Admin / Network Engineer | 15 – 35 triệu | Hệ thống nội bộ |
| IT Support / Helpdesk | 8 – 15 triệu | Tuyến đầu hỗ trợ người dùng |
| IT Security / Compliance | 25 – 60 triệu | Đòi hỏi kỹ năng đặc thù, bảo mật |
| Data Engineer / Data Analyst | 20 – 50 triệu | Đặc biệt hot trong các dự án số hóa |
| Business Analyst (IT) | 25 – 50 triệu | Cầu nối IT – nghiệp vụ |
* Lưu ý: Để quản lý đội nhóm CNTT hiệu quả doanh nghiệp cần định kỳ rà soát các chỉ số như: IT Spend / Revenue (%), IT Cost / Employee, ROI của các dự án CNTT. Và đặc biệt CNTT là công cụ tối ưu vận hành trong khủng hoảng: tự động hóa, báo cáo nhanh, quản lý rủi ro. Nên các doanh nghiệp cần cân nhắc việc cắt chi phí CNTT trong thời kỳ khủng hoảng hiện nay
KẾT LUẬN
Chi phí cho CNTT không nên bị nhìn nhận như một chi phí cứng bắt buộc, mà cần xem là một khoản đầu tư chiến lược dài hạn.
Đặc biệt trong thời đại dữ liệu, AI và tự động hóa, mức đầu tư CNTT quyết định tốc độ và khả năng mở rộng của doanh nghiệp.
Nhằm giúp các Chủ doanh nghiệp có thêm các góc nhìn quản trị CNTT hiệu quả, Cole tổ chức khóa học “IT Skill For Leadership”
Khóa học với 10 buổi với mục tiêu:
- Giúp nhà lãnh đạo doanh nghiệp nắm được các chiến lược ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu suất kinh doanh.
- Cách quản lý bộ phận vận hành công nghệ một cách hiệu quả.
- Lập kế hoạch và kiểm soát chi phí đầu tư công nghệ.
- Xây dựng lộ trình ứng dụng CNTT phù hợp với từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp.
- Làm quen với tiềm năng của AI tạo sinh cũng như cách áp dụng chúng để nâng cao hiệu suất công việc của tố chức.
- Hiểu về quy trình xây dựng ứng dụng hệ thống phân tích dữ liệu realtime (Kinh doanh thông minh – Business Intelligence) mọi chỉ số hoạt động của doanh nghiệp, đa chiều, tức thời giúp nhà quản lý và điều hành ra các quyết định ngay lập tức.
- Nắm được ứng dụng của AI/ AI Agent, cách triển khai tích hợp các hệ thống AI phù hợp với từng lộ trình phát triển của doanh nghiệp
- Nhận diện, đánh giá và xử lý các rủi ro liên quan đến bảo mật và vận hành hệ thống CNTT (Cyber Security)
Khóa học của Cole cung cấp những kiến thức thực tiễn từ các chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong việc triển khai các hệ thống CNTT ứng dụng trong doanh nghiệp giúp CEO nắm vững cách áp dụng CNTT vào quản trị doanh nghiệp một cách tổng thể để có thể quản trị & giao tiếp với đội ngũ CNTT. Hiện nay CNTT không còn là một lựa chọn, mà là một yêu cầu bắt buộc để các doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong kỷ nguyên số.
Tìm hiểu thêm:
